Un informe reflexa un escaso interese polo galego entre os alumnos de ESO

"É necesario reforzar ou modificar as políticas de normalización lingüística, 25 anos despois da aprobación da Lei de Normalización Lingüística". A esta conclusión chega o presidente do Consello da Cultura Galega (CCG), Ramón Villares, logo de coñecer o informe sobre o ensino da lingua e da literatura galega na Educación Secundaria Obrigatoria (ESO) realizado polo Instituto de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago en colaboración co CCG. O informe amosa un "interese inferior" de cara á materia de galego por parte dos alumnos e do profesorado con respecto a outras áreas, e por tanto, un "estado de precariedade" que ten o seu impacto nos resultados académicos. Por outra banda, detéctase unha contradicción entre os obxectivos máis valorados na aprendizaxe da lingua, relacionados coa súa dimensión comunicativa, e a práctica docente. As clases oriéntanse á teoría e á gramática, máis que a adquisición de competencias na lingua oral. "A formulación de obxectivos educativos vai por un lado e a práctica real por outro moi distinto", indica o informe. Outro dato relevante é o "preocupante nivel de incumprimento" da lei no tocante ás materias que deben ser impartidas en galego no segundo ciclo. Así, en ciencias sociais, xeografía e historia, o nivel de galeguización é de arredor do 83% nos dous primeiros cursos e do 73% en 4º e do 67% en 3º. En ciencias da natureza, a presenza do galego acada arredor do 70 e 75% en 1º e 2º. E en bioloxía e xeoloxía apenas supera a metade das aulas, cun 55% en 3º e un 53% en 4º. O director do estudo, Bieito Silva, atribuíu este feito a unha "formación pedagóxica moi insuficiente" malia que a situación dos profesores se defina como "cómoda", a partir da que poden mellorar o seu traballo. No relativo aos datos sobre sociolingüística, o informe "non ofrece grandes sorpresas", senón que "constata datos de estudos dos últimos anos", explicou Bieito Silva. Así, a porcentaxe de alumnos que teñen o galego como lingua inicial e habitual é menor que o de profesores, cun 33% de estudantes galegofalantes nos centros públicos e un 10% nos privados. Silva destacou o feito de que, malia que o 90% dos docentes de galego emprega nas súas aulas só este idioma, o uso da lingua minorizada descende nas súas relacións fóra do centro, cos amigos ou cos fillos. "Isto racha co estereotipo do profesor de lingua e literatura galega como militante co idioma", valorou o experto. Propostas O estudo 'Situación de ensino da lingua e da literatura galega na Educación Secundaria Obrigatoria' expón varias propostas para aumentar a presenza social do galego a partir da escola e viceversa, así como sobre a práctica docente. Os expertos suxiren que os profesores axusten o programa ao contexto, se coordinen dentro do propio departamento e mesmo con outos departamentos de ensino de linguas do centro, reorientar a súa actividade cara a enfoques máis comunicativos e anovar nos recursos e metodoloxía, axeitándose ás demandas dos alumnos e do sistema educativo. Tamén consideran preciso a elaboración de materiais en diversos soportes coherentes con ese enfoque. Debate lingüístico O estudo nace da preocupación pola situación da lingua galega non só na súa dimensión sociolingüística senón tamén pedagóxica. "Notabamos en falta unha iniciativa por parte do Goberno que medise o cumprimento da Lei de Normalización Lingüística, que marca un obxectivo moi concreto: que ao final da educación obrigatoria, o alumno debe ter unha competencia equibalente nas dúas linguas oficiais de Galicia", afirma o profesor Henrique Monteagudo. Para coñecer a situación do galego nas aulas, botaron man de enquisas a alumnos e profesores de 2º e 4º da ESO e de grupos de discusión, realizados a partir de 2005. Estes datos revelan "problemas de carácter pedagóxicos e externos, de carácter social" na materia. "Traballamos sobre datos rigorosos, nun momento no que asistimos a un incremento dos discursos prexuizosos sobre o idioma", aclaran os responsables do estudo.