O mesmo día
en que se fan os 100 anos do nacemento do intelectual e galeguista Ramón
Piñeiro, a Consellería de Cultura e Educación e mais o concello de Santiago de
Compostela rendéronlle homenaxe co descubrimento dunha placa que o lembra como
“mestre do galeguismo” na casa onde residiu durante décadas e dende a que desenvolveu
o seu proxecto de contactar coa mocidade universitaria dos anos 50 e 60 para
descubrirlle a nosa lingua e a cultura. É o primeiro dos actos que a Xunta de
Galicia ten previsto celebrar este ano con motivo do centenario deste
galeguista.
O conselleiro
de Cultura e Educación reivindicou a vixencia do maxisterio de Piñeiro, un home
“que nunca se rendeu e por iso nunca foi derrotado”, propoñéndoo como modelo
para as actuais xeracións de galegos. “Se el, en tempos tan difíciles, se
mantivo con tesón no seu empeño, podemos nós hoxe deixar de traballar pola
lingua e a cultura de Galicia ou negar, con pesimismo, o seu futuro? Con
certeza hai neste 2015 problemas novos aos que nos temos que enfrontar, pero
contamos cunha ferramenta fundamental para abordalos que, durante boa parte da
súa vida, lle foi negada a Piñeiro: a democracia”, sinalou Román Rodríguez.
No acto,
celebrado ás 12:00 da mañá, interviñeron, a canda o conselleiro, Valentín
García Gómez, secretario xeral de Política Lingüística; Agustín Hernández
Fernández de Rojas, alcalde en funcións de Santiago de Compostela; Aníbal
Piñeiro López, irmán de Ramón Piñeiro; Xesús Alonso Montero, presidente da Real
Academia Galega; Francisco Díaz-Fierros Viqueira, vicepresidente do Consello da
Cultura Galega; Francisco Rodríguez Martínez, director da Fundación Penzol e Víctor
Fernández Freixanes, director xeral da Editorial Galaxia.
A todos
eles, así como ás institucións que representan e á familia García-Sabell,
propietaria da casa onde se descubriu a placa, agradeceulles o conselleiro a
súa presenza, as facilidades dadas para a celebración do acto e o apoio
prestado en vida a Ramón Piñeiro.
Mestre de galeguistas
Ramón
Piñeiro López (Láncara, 1915 – Santiago de Compostela, 1990) foi un filósofo,
intelectual e político galeguista que marcou coa súa impronta ideolóxica e a súa traxectoria vital a
evolución do galeguismo e mais a reconstrución cultural da Galicia da
posguerra, así como o nacemento da Galicia autonómica e democrática.
Membro do
Partido Galeguista na súa mocidade, traballou na campaña a prol do Estatuto de
Autonomía de 1936. Tras a guerra incorporouse á loita política clandestina
contra a ditadura, que o levaría ao cárcere no ano 1946. A partir dos anos 50
avogou polo abandono da loita política directa e pola reorientación do
galeguismo cara á acción cultural, que vía máis factible naquel contexto e
tamén necesaria para transmitirlles ás novas xeracións que medraban baixo o
férreo control ideolóxico da ditadura a sensibilidade e mais o compromiso cara
á lingua e a cultura galegas. Para logralo participou activamente no proxecto
da Editorial Galaxia e estableceuse en Santiago de Compostela, nunha casa
cedida por Domingo García-Sabell, onde contactaría nos anos 50 e 60 coa
mocidade universitaria para transmitirlle unha visión de Galicia diferente da
oficial imposta polo réxime. Como escritor, destacou nesta época polo seu
impulso ao ensaio filosófico en galego.
Nos últimos
anos da ditadura alentou a creación de novos partidos políticos na convición de
que o galeguismo representado na preguerra por un único partido debía pasar a
estar presente en todo o espectro político. Coa chegada da democracia traballou
por un estatuto de autonomía para Galicia con niveis de competencias
semellantes aos de Cataluña e o País Vasco; foi membro do primeiro Parlamento
Galego, onde redactou a Lei de normalización lingüística, e primeiro presidente
do Consello da Cultura Galega. A Real Academia Galega dedicoulle o Día das
Letras no ano 2009.