A CORUÑA | XACARANDAINA
Xacarandaina, subcampiona do mundo no Campionato Mundial FIDAF Brasil 2026
REDACCIÓN | Xacarandaina regresa do Campionato Mundial FIDAF Brasil 2026 cun novo recoñecemento internacional e cun resultado que sitúa o baile e a música tradicional galega entre as propostas máis destacadas do certame. O grupo coruñés acadou o segundo premio da competición internacional, celebrada no marco da 22ª edición do Festival Internacional de Folclore de Nova Prata, no estado brasileiro de Rio Grande do Sul.
O resultado chegou despois dunha final extraordinariamente reñida coa formación de Bulgaria, Sofía 6, que finalmente se fixo co primeiro premio. Segundo recoñeceu o propio xurado, a decisión entre ambas as propostas obrigou a unha deliberación especialmente complexa, a máis axustada dos 22 anos de historia do certame.
O segundo posto supón así un importante recoñecemento para Xacarandaina na que é a primeira xira transatlántica dos seus 48 anos de historia, na que unha expedición integrada por 29 persoas levou ao Brasil unha mostra do patrimonio cultural inmaterial de Galicia.
A participación no campionato constituía un dos grandes retos internacionais afrontados ata agora pola formación dirixida por Quique Peón. Xacarandaina tivo que condensar en apenas oito minutos de actuación cada noite diferentes expresións do patrimonio tradicional galego, con repertorios que combinaron baile, música e indumentaria procedentes de distintos puntos de Galicia.
O xurado internacional valorou aspectos como a técnica, a interpretación artística, a música, o vestiario, a identidade das propostas coreográficas e a impresión xeral. Fronte a formacións procedentes doutros países e tradicións folclóricas, Xacarandaina levou ao escenario unha proposta construída a partir do traballo de investigación e recuperación etnográfica desenvolvido polo grupo durante case medio século.
Un novo premio internacional para Xacarandaina
Este segundo premio no Campionato Mundial FIDAF Brasil 2026 amplía o palmarés internacional dunha formación que xa contaba con dous recoñecementos conseguidos fóra de España, no festival Dances et Traditions Populaires de Châteauneuf-du-Faou, en Francia, e no Festival Zemplén de Hungría.
O resultado cobra ademais un significado especial pola maneira na que naceu a participación de Xacarandaina no certame. Foi a propia organización a que seleccionou e convidou o grupo coruñés despois de descubrir o seu traballo hai tres anos no Festival Internacional de Zamora.
Aquela actuación abriu a porta a unha viaxe que levou por primeira vez a Xacarandaina ao outro lado do Atlántico e que culmina agora cun segundo posto nun dos grandes encontros internacionais de folclore vinculados á Federación de Festivais Internacionais de Danza (FIDAF).
O Festival Internacional de Folclore de Nova Prata, creado en 1998, reuniu ao longo da súa historia máis de 4.000 artistas nacionais e internacionais e foi recoñecido durante catro anos consecutivos, entre 2019 e 2022, como mellor festival do mundo da FIDAF.
Case medio século levando o patrimonio galego aos escenarios
Fundado na Coruña en 1978, Xacarandaina leva case medio século dedicado á investigación, recuperación, conservación e difusión da música e do baile tradicional galego.
Ao longo destas décadas, os seus integrantes percorreron aldeas e lugares de toda Galicia documentando bailes, danzas, músicas, cancións, instrumentos, indumentarias e costumes. Ese traballo permitiu recuperar máis de 500 bailes tradicionais e contribuír á conservación dun patrimonio transmitido durante xeracións.
A formación participou ademais en máis de 150 festivais nacionais e internacionais e levou a cultura tradicional galega a numerosos países europeos. O segundo premio conseguido agora no Brasil supón un novo salto na súa traxectoria e confirma a capacidade deste patrimonio para dialogar, en igualdade de condicións, coas grandes tradicións folclóricas internacionais.
Galicia, ao outro lado do Atlántico
A expedición de Xacarandaina partiu da Coruña o pasado 27 de agosto para participar nos festivais internacionais de Imigrante e Nova Prata e no Campionato Mundial FIDAF Brasil 2026.
Durante a súa estadía, o grupo levou ao escenario brasileiro pezas procedentes de diferentes lugares de Galicia, con xotas, muiñeiras, maneos, mazurcas e danzas cerimoniais, acompañadas dunha ampla representación da indumentaria tradicional galega.
A xira inclúe tamén actuacións, encontros con escolares, actividades socioeducativas, recepcións e outras accións de intercambio cultural, antes do regreso da expedición a Galicia previsto para o 11 de setembro.
A primeira aventura transatlántica de Xacarandaina foi posible grazas ao apoio do Concello da Coruña, a través do Consorcio de Turismo; da Deputación da Coruña, a través da súa área de Cultura; e da Xunta de Galicia, a través da Consellería de Cultura.
Case medio século despois de comezar a percorrer Galicia para recuperar os seus bailes e músicas tradicionais, Xacarandaina cruzou por primeira vez o Atlántico. Faino de regreso cun segundo premio internacional e cunha das decisións máis disputadas da historia do certame, demostrando que aquel patrimonio recollido durante décadas nas aldeas galegas pode competir e emocionar tamén nos grandes escenarios internacionais. Ver menos